12 Ho Chi Minh City donderdag 13 tot en met zondag 16 februari.

Donderdag 13 februari

We zijn om 06:00 uur precies in Ho Chi Minh City (HCMC) aangekomen, de trein liep in de laatste zes uur 1,5 uur vertraging op. Het is druk bij de uitgang van het station en het duurt even voor we een taxi hebben. Daarna naar het Asian hotel in de Dong Khoi, waar we de rugzakken achter laten om 07:00. We lopen een stukje terug naar het Starbuck’s achtige café voor koffie en ontbijt. Het heeft de naam The Coffee Bean and Thea Leave en ligt direct tegenover de Notre Dame kathedraal; we zullen daar nog enkele keren komen.

Notre Dame

Het vroegere stadhuis (gebouwd in 1903), nu gebouw van het Volkscomité

Daarna via een boekwinkel naar het Saigon Tourist bureau om onze trip de volgende dag naar de Cu Chi tunnels te boeken. Bij het toeristen bureau ontdekken we dat er deze zelfde dag in de opera een typische Vietnamese acrobatiek dans uitvoering is, alleen die avond en dan pas weer vijf avonden later. We besluiten ook daar gelijk heen te gaan, het is van 18:00 uur tot 20:00 uur. We lopen daarna terug naar ons hotel, checken in, prima kamer. Frissen onszelf op en zoeken daarna een lunchplekje en wandelen naar de Saigon rivier, zien het water vrij snel stromen met hele stronken water-hyacinten die meedrijven.

De haven van Ho Chi Minh City vanaf de boulevard

Grote nieuwe gebouwen

We krijgen een beeld van de haven en lopen via een zijkanaal terug, een leuke lokale markt en een vriendelijk terrasje.

Een leuk straattafereeltje

Terug naar  het hotel om even op te frissen voor de avond voorstelling.

We vinden het een leuke, humoristische voorstelling. Met behulp van grote manden die men normaal voor het voedsel in de dorpen gebruikt worden allerlei acrobatische spelen uitgevoerd, cq met de bamboe stokken uit de dorpen. Daarnaast laat men zien hoe ‘s avonds als een ieder thuis is, je nooit alleen bent. Alle muren en vloeren zijn van papier dus alles wordt gehoord, daar liet men enkele leuke tafereeltjes van zien.  Kortom, de acrobatiek, de dans en de mimiek maakte het geheel compleet. De gehele voorstelling duurde vijf kwartier, na afloop zat de gehele crew ca 30 mensen klaar om zich te laten fotograferen al of niet met jou erbij. Grappig gezicht.

Daarna gaan we eten in een door Geer ontdekt barbecue restaurantje. Prachtig op heel eenvoudige tafels en stoelen wordt een klei pot met brandend houtskool neergezet en konden we onze maaltijd klaar maken, heel romantische volgens Geer. We hadden inktvis en rundvlees besteld. Wij konden met het kleine roostertje helemaal niet zo goed uit de voeten. Maar het eind resultaat was goed en de groente die we erbij hadden besteld smaakte prima.

Dit waren de eerste 15 uur in HCMC, we gingen voldaan terug naar het hotel en vrij snel daarna naar bed.

Vrijdag 14 februari

Zoals gisteren afgesproken worden we om acht uur opgehaald, daarna nog langs enkele hotels Rond half negen gaan we naar Cu Chi ,ca 60 km noord west van HCMC en ca 40 km van de grens van Cambodja. Rond tienen zijn we bij de tunnels. Het is er behoorlijk druk, de gids vertelt dat er ca 2000 mensen per dag naar de tunnels komen kijken.

De rondleiding begint met een video gebaseerd op historische beelden van de strijd in en rond de tunnels. Zij zijn reeds in 1945 gestart ze te graven als verzet tegen de Fransen. Toen was er ca. 40 km en later zijn ze uitgebreid tot een totaal van 250 km in het gehele gebied tussen HCMC en Cambodja. Ze hadden drie niveaus. Verder heeft men onder de grond werkplaatsen voor het maken van boobytraps, antitankgranaten, de rubbersandalen uit autobanden maar ook keukens, operatie kamers,  ziekenzalen, enz.

Vervolgens gaan we ze bekijken, één originele tunnel is er nog maar die is te nauw voor mijn heupen. Bij de uitgang kan ik er wel in als ik achteruit naar binnenga. Ik ga drie bochten om, ze zijn zo nauw dat ik me niet kan keren. De gids vertelde later dat de soldaten op hun lichaamsgrootte werden geselecteerd om in de tunnels te kunnen/mogen vechten. Ze werden in het Vietnamees “de tunnelratten” genoemd.

Een oorspronkelijke tunnel

Kees in een tunnel; deze is later gegraven voor de toeristen

Generaal Westmoreland kreeg de leiding bij de bestrijding van de Vietcong. Hij koos zijn hoofdkwartier juist buiten Cu Chi, toevallig was dat boven op het tunnel netwerk. Dat kostte in het begin heel wat manschappen. Ze hebben Duitse herders in gezet om de tunnels te vinden, maar de Vietcong gebruikte US uniformen en US zeep waardoor de honden de geuren als vriendelijke geuren beschouwden, ook de ventilatie openingen van de keukens werden geleid naar kleine openingen bij termieten hopen: rook en geur waren geneutraliseerd voor het aan de oppervlakte kwam.

Termietenhoop …….

……..met gaatje voor de ventilatie die geur en rook neutraliseren

Werkplaats waar sandalen gemaakt werden

Sandaal die achterste voren werd gebruikt om de Amerikanen te misleiden

Ook werden er boobytraps ontworpen voor in de gangen en voor tracks die door US militaire werden gebruikt om achter de Vietcong aan te gaan. Dat heeft ook veel US soldaten het leven gekost.

Een van de boobytraps

We krijgen een overzicht van de verschillende boobytraps die in het veld werden gebruikt, hoe dorpen soms geheel ten onrechte in brand werden gestoken waardoor de bevolking in het hele gebied van Cu Chi direct vanaf het begin al pro Vietcong was ook omdat in de eerste Indochina oorlog dit gebied een paar maal heftig door de Franse was gebombardeerd.

Tegen het einde van de tour krijgen we gekookte cassave het voedsel dat in de tunnels werd gekookt en wat de soldaten eenmaal per dag kregen.

Halverwege is er nog een gelegenheid dat je een m16, of ak14 kunt afvuren onder toezicht van het leger. Daar wordt nog veel gebruik van gemaakt vooral door de heren.

Even een klein detailtje.

Wij waren met een groepje van ca. 15, uit vrij verschillende landen. Naast ons bv, US, Zweden, Australië en een Vietnamees opa met twee kleinkinderen begrepen we later. De Vietnamese “Opa” en ik hadden elkaar al een paar maal toe geknikt, maar hij was steeds te ver voor waardoor contact nog niet was gemaakt. Totdat we halverwege waren en hij ineens naast me stond en in drie woorden Engels vroeg, wat is je nationaliteit en hoe oud ben je want hij dacht dat hij duidelijk de oudste in ons groepje was, maar was niet zeker van mijn (kees) leeftijd. Wij hebben toen onze ID uitgewisseld, ik zag de zijne eerst en daarna hij mijn rijbewijs. Hij was duidelijk de oudste van 1927, 88 jaar. Ja hij had hier gevochten in deze tunnels en wilde dat zijn kleinkinderen laten zien. Jammer dat dan een wat diepere conversatie door de taal niet mogelijk is, maar ik vind het toch ook heel speciaal te zien hoe daar geen haat of zo is maar “ja het was rot maar we moeten verder en voor uit kijken” wat je vaak in Vietnam hoort als het even over de oorlog gaat.
 

Kees en de oudere Vietcong Strijder

Goede indruk gekregen, nachts vechten, het TET offensief is vanuit de tunnels gevoerd, en overdag onder de grond slapen en instructie ophalen.

Het is een behoorlijk emotionele gebeurtenis voor ons.

Tijdens de terugrit zijn we enerzijds redelijk in gedachten verdiept en anderzijds hadden we nog een gesprek met een US koppel, hij nu projectmanager bij Bechtel voor het nieuwe vliegveld bij Dubai. Hij was vooral bezig met wat ik nu hoor is zo anders dan wat ik tot nu toe in de US heb gehoord. Het staat haaks op elkaar, zei hij. Ik was net jong genoeg om er niet heen te hoeven maar ik weet heel goed hoe onpopulair de oorlog was.

Terug in HCMC een stukje over tweeën; even op frissen en een klein napje voor Geer. Daarna door een ander deel van HCMC gewandeld, gezocht naar het busstation.

De oprukkende haag van bromfietsen bij een stoplicht

Weer een leuke foto van kindjes op de bromfiets

Kinderzitje op motorfiets

Rond vijf uur uitgelopen op een avondmarkt in Ben Thanh. Prachtig te zien hoe in een half uurtje een hele markt uit de grond wordt opgebouwd incl. een behoorlijk restaurant gespecialiseerd in seafood.

Een restaurant op de nachtmarkt van HCMC

Vandaar uit doorgelopen naar de eetplekjes dicht bij ons hotel, twee restaurants zijn vol en we hebben toen voor een Thais-restaurant gekozen.

Zaterdag 15 februari

Kees gaat om ca. half negen naar het War Remnants Museum omdat nogmaals te zien en in zich op te nemen. Het museum heeft zeven thema’s.

De beneden verdieping geeft een overzicht van landen die Vietnam hebben gesteund en die Vietnam door ze hier te benoemen wil bedanken. Tevens laat het zien hoe de betrekkingen ook met de VS weer zijn genormaliseerd. Vietnam benadrukt steeds: niet achterom kijken maar naar de toekomst kijken. De statement van President Clinton op 12 juli 1995 om weer normale betrekkingen met elkaar aan te gaan staat uitgebreid gemeld.

Op de eerste verdieping wordt onder het thema “Historical Truths” op een rij gezet hoe de verschillende beslissingen zijn genomen eerst de negen jarige Franse Indochina oorlog, die eindig met Diem Bien Phu en de Genève akkoord van augustus 1954.

Verklaring van Ho Chi Minh 2 sept in Hanoi (als je op de foto klikt, vergroot hij)

US verklaring van onafhankelijkheid

Genève declaratie in 1954

Daarna het niet nakomen van deze akkoorden m.n. de afspraak dat in juli 1956 door geheel Vietnam vrije verkiezingen zouden worden gehouden en dat de demarcatie lijn slechts tijdelijk zou zijn. Zuid zag aankomen dat Ho Chi Minh die zou gaan winnen en heeft de verkiezingen in het zuiden niet door laten gaan.

Het regime in Zuid Vietnam onder President Diem wordt steeds dictatorialer en gehaat door de bevolking. Het is niet staat de Vietcong van zich af te houden en de Vietcong steun in het zuiden groeit. En vervolgens de beslissing van de VS om naast adviseurs ook troepen naar Vietnam te sturen in 1964. De meeste troepen in Vietnam waren er in april 1969 nl. 549.500 in actieve dienst. Totaal hebben er tussen 1964 en 1975 8.744.000 troepen in actieve dienst geopereerd. 58.159 hebben hun leven verloren in Vietnam.

Ook op de eerste verdieping een overzicht van de “Aggressive War Crimes”.

Hier de gevolgen van de napalm, clusterbommen, agent orange enz. die gebruikt zijn terwijl in Genève na WW II afgesproken was deze niet meer te gebruiken.

Mn. de mismaakte geboorten als gevolg van de gebruikte dioxines zijn vreselijk om te  zien.

Enkele documenten over het gebruik van Agent Orange en hoe de US er intern mee omgaat en de claim van de slachtoffers binnen Vietnam volledig naast zich neerlegt. Ik vond het schrijnend.

Agent Orange 

Aantallen en Gewicht aan chemische wapens die Amerika gebruikte om voor de ontbladering en daarmee de opmars van het bevrijdingsleger te stuiten

Verklaringen van Congres en hooggerechtshof over de schade aan Amerikaanse, Australische 

en Zuid-Koreaanse oorlogsveteranen en de vergoedingen die ze eisten

Verklaring over het schenden van het UN charter o.a. om af te zien van chemische wapens

Ook de bekende foto over de napalm die de US gebruikte bij het bombarderen van dorpen.

Op de tweede verdieping “Requim” – collection of war documentary photos taken by 134 journalist from 11 nationalities, killed during Indochina War. Bijzonder indrukwekkende opnamen van gevechtshandelingen en effect op burgers. Deze afdeling is nieuw, was er zeven jaar geleden niet dacht ik.

Ook op de tweede verdieping ook nieuw denk ik “The collection of documentary photos of Japanese photographers: Bunyo Ishikawa and Nakamura Goro". Zij maakten foto’s gedurende de oorlog m.n. over het gebruik van de chemische wapens agent orange en zijn c.a. 20 jaar later naar dezelfde plaatsen terug gekeerd en hebben de mensen die ze toen fotografeerde weer opgezocht. Ook weer een aanklacht.

Tot slot op de tweede verdieping “Dove” a Children Education Room met veel tekeningen van kinderen naar aanleiding van wat gezien is met als sterke ondertoon wij zijn de kinderen van een en dezelfde wereld.

Tot slot thema 7 “Imprisonment” conditions during the war. Het laat martelingen zien enz. Ik ben omgedraaid herinnerde me het van de vorige keer en vond het genoeg. Dit is op de begane grond, aan een zijkant van het museum.

Hieronder nog twee foto’s de vergelijkingen met andere oorlogen en het aantal slachtoffers in Vietnam die in het museum aan de wanden hingen.

Wat valt me dit keer het meeste op?  Dat is dat Ho Chi Minh in zijn verklaring van onafhankelijkheid op 2 september 1945 in Hanoi een deel gebruikt van de Onafhankelijkheidsverklaring van de VS van 4 juli 1776 met de hoop steun van de VS te krijgen voor die onafhankelijkheid van de Fransen. Echter de VS geven de Fransen de volle steun gedurende de gehele negen jaar Indochina oorlog en daarna.

Hier is die US declaration van 4 july 1776:

Quote - We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness - Unquote

Geer is gaan koffie drinken en bloggen in ons Coffee Beans and Thea Leaves cafeetje vlakbij het hotel. Zij hoeft niet nog een keer. We zien elkaar weer op de kamer rond half een.

Lunchen we denken een mooi plekje bij de rivier te hebben gezien en wandelen daarheen, maar helaas geen eten alleen drinken. Stukje terug gelopen en niet aan de rivier bij een chinees lekker geluncht. Verder wat rondgelopen, de Central Mosque bezocht. Mensen zijn daar heel vriendelijk wat meestal hier in Vietnam het geval is. Geer gaat niet mee naar binnen, ondanks wenken dat het wel kan, omdat ze niet passend gekleed is. Klassen kinderen die de Koran bestuderen onder leiding van een imam. Hij vindt enkele foto’s nemen geen enkel bezwaar.

De koranklas in de Centrale Moskee

We lopen nog wat, nemen een napje in het hotel en gaan ’s avonds eten bij een heel Frans aandoend zeer druk en gezellig restaurant “La bouche de Saigon”.

Zondag 16 februari

We slapen ietsje uit het is tenslotte zondag en willen drie items nog bekijken.

1. de Xa Loi Pagode, een pagode waar veel kracht vanuit gaat volgens de gids en door de Vietnamezen veel wordt bezocht. De Pagode ligt aan de westkant van Distr. 1 ook weer goed op loopafstand. Hij ligt in een straat en ziet er eenvoudig uit. Als we binnen lopen zien we enkele families bidden en hun respect voor Boeddha tonen. We zien ook de achterkant van Boeddha en de rekken waar degenen die hebben bijgedragen aan de bouw of onderhoud worden erkend. Het loopt tegen lunch tijd de dienstdoende monnik komt ineens met een grote pompelmoes aanzetten uit de schaal van de Boeddha die we juist stonden te bekijken. We hebben de aalmoes verhoogd en het tempo opgevoerd - er was even een leuk contact. We begrijpen nu ook dat wat gegeven wordt steeds weer door wordt gegeven.

De Xa Loi pagode

Boeddha in de Xa Loi Pagode

Boeddha met de vele armen

We ontvangen een grote pompelmoes die bij een altaar lag

Een heel groot wierookvat

2. Mariamman Hindoe Tempel, Hoewel er maar 50 tot 60 Hindoe families in HCMC wonen is ook deze tempel heel actief in gebruik en komen er ook veel Vietnamezen naar toe. Het is er ook druk en veel wierook wordt geofferd. Mariamman staat in het midden met twee wachters bij haar en dan op de buiten muren vele gedaanten waarin Mariamman kan voorkomen, althans die indruk maakt het op ons.

De Miriamman tempel vanaf de straat gezien

Een van de beeldjes op de muur is de leeuw, een belangrijk symbool.

Een leeuw die binnenin de tempel te zien is, werd 1x per jaar rondgedragen

De tempel van binnen

God Mariammam, de belangrijkste van deze tempel

Aan deze pit worden alle wierrokstokjes aangestoken

3. Sky Deck Financial Tower: 265 meter hoog en het hoogste gebouw in HCMC,  geopend in najaar 2010. Op de 52-stigste verdieping steekt een groot platform naar buiten en het klopt wat we voordien hadden gegokt: het is het helikopterdek voor de snelle zaken man.
De toren is overal ovaal zowel horizontaal als verticaal waardoor geen enkel vloer oppervlak hetzelfde is en waardoor alle glas panelen iets verschillen. Dit heeft bij de gehele voorbereiding van de bouw een enorme rol gespeeld. Het nationale symbolen de lotus bloem heeft de ontwerper geïnspireerd, de toren is een knop van de lotusbloem.

De Skytower, we zien hem van alle kanten vanuit de stad

De Skytower ‘s avonds

We gaan naar de 49-stigste verdieping waar rond gewandeld kan worden, mooie uitzichten over HCMC Je ziet de rivier heel mooi meanderen, leuke foto’s van gebouwen uit 1900 - 1920 zijn te tentoongesteld en het is mooi te zien hoe ze er nu staan.

Er staat ook een detailoverzicht van de geschiedenis van Saigon.

Tot de zestiende eeuw was de gehele Mekong delta praktische onbewoond, op enkele kleine plaatselijke groepen na, de delta was een totaal onbegaanbaar moeras. In de  zeventiende eeuw worden er enkele gebieden in cultuur gebracht door Vietnamezen uit het noorden die over zee de delta bereikten en met bloed zweet en tranen stukjes in cultuur brengen. Dit in tegenstelling tot Hanoi dat reeds in de negende eeuw de hoofdstad van Vietnam wordt. In 1698 stuurt Nguyen Lord koning van Vietnam zijn Generaal Nguyen Huu Canh naar het zuiden. Deze richt  de Gia Dinh Citadel op. Hij claimt het nieuwe land, zet er een Vietnamese administratie op en gaat belasting innen. De vesting wordt het belangrijkste settlement in het gebeid.

In 1790 wordt door een neef Nguyen Anh, van de laatste Nguyen Lord de vestigingen enorm uitgebreid t.b.v. de regering en wordt m.b.v. Franse ingenieurs de Citadel van acht poorten voorzien . De naam verandert van Gia Dinh Citadel naar Gia Dihn Tower of Saigon Citadel. Het geheel wordt nu een belangrijke militaire en politieke vestiging.

In 1859 vallen de Fransen Gia Dihn Citadel aan en de Citadel geeft zich over. Vanaf 1861 wordt geheel Saigon overgenomen en wordt Saigon het administratieve centrum van geheel Indochina voor bijna een eeuw.

In 1877 wordt de Notre Dame Cathedraal gebouwd en in 1886 het hoofdpostkantoor naast de kathedraal, die nog steeds zo in gebruik is - zeer mooi vooral van binnen.

In 1945 wordt ook in Saigon op 15 augustus en onafhankelijkheids comité opgericht dat leiding geeft aan de opstand van 24/25 augustus in Saigon. Ho Chi Minh leest op 2 september de onafhankelijkheids verklaring voor in Hanoi en Saigon onderschrijft deze volledig. Echter, de Fransen komen terug en nemen de macht in Saigon op 23 september geheel over. Het onafhankelijkheids comité gaat ondergronds en de strijd tegen de Fransen en later de Amerikanen begint.

Ook in 1954, en de twee jaar na de Genève Conferentie blijft Saigon een rol spelen, maar het zijn meestal dictatoriale generaals die in Zuid Vietnam aan de macht komen en deze groep is door de bevolking nooit geaccepteerd. Het leidt tot de zeer bloedige Vietnamese oorlog of zoals ze het hier noemen de American War. Deze zeer bloedige oorlog eindigt uiteindelijk als de Vietcong op 30 april 1975, als het Presidentiële Paleis wordt veroverd en daar de Vietnamese vlag - de rode vlag met de gouden vijfpuntige ster - boven het Paleis wordt geheven. De President van Zuid Vietnam die 43 uur voordien als achterblijver het presidentschap op zich had genomen, zegt tegen de Vietcong officier die het paleis was binnengedrongen: “Ik heb sinds vanmorgen vroeg op u gewacht om de macht over het land over te dragen”. Waarop de Vietcong officier antwoordt: “U kunt niet overdragen wat u niet heeft”. Daarmee was de American War beëindigd.

In 1998 viert Saigon formeel zijn drie honderd jaar bestaan.

We lunchen laat dicht bij de Sky Deck, wandelen terug naar het hotel, Geer gaat een lekkere massage nemen waar ze zolang als we in Vietnam zijn zich op heeft verheugd. Drinken op een terrasje in de Pasteurstraat een biertje en gaan ons verwennen met een heerlijk Vietnam maaltijd in het Vietnam-house in de Dhong Khoi. Het was onze laatste avond in HCMC.

In het Vietnam house, een prachtig opgemaakte schotel