10 - Hanoi – zaterdag 8 tot en met dinsdag 11 februari

Vier dagen dompelen we ons onder in Hanoi, een dag langer dan gepland omdat de trein naar Ho Chi Minh City op maandagavond al volgeboekt is.

We slapen in het Liberty Hotel in de Pho Hang Non.

Het is er deze dagen frisjes, we hebben steeds onze fleeces aan en de eerste dag onze dunne regenjasjes omdat het dan miezert. Wij vinden het fris, maar verder prima, al gaan we vooral de laatste dagen liever ergens binnen koffie drinken en eten. De Vietnamezen hebben het verschrikkelijk koud: oorwarmers, dassen en petten. En dan bibberen ze nog. Voor de klandizie van de vele straattentjes zal het best uitmaken. Het schijnt een uitzonderlijke koudegolf te zijn.

Koud: jassen aan en mutsen op

Zaterdag 8 februari

Regeldingen zijn goed om tegelijk de stad te verkennen. Het postkantoor heeft hoge prioriteit om pakjes uit Laos naar Perth te sturen die zo mogelijk voor Luka’s verjaardag aan moeten komen. Het postkantoor is vlak bij het centrale Hoan Kiem meer in het midden van de oude stad. We herkennen wat van zeven jaar geleden, maar kunnen toch niet alles thuis brengen. Wel het mooie en dure koffiehuis aan het meer waar we herinneringen ophalend neerstrijken. De blog van 7 jaar geleden wordt erbij gehaald.

De volgende actie is het kopen van een treinkaartje naar Ho Chi Minh City (HCMC). Deze keer gaan we in één keer, 29 en een half uur (door vertraging nog 2 uur langer) en stappen niet onderweg voor een paar dagen uit. We willen dit keer in de Mekong-delta twee keer ergens drie nachten blijven en ook in Cambodja de nodige tijd doorbrengen.

Een flinke wandeling naar het station, bekijken een tempel waar we langs komen en we zien weer de nauwe passage waar de trein doorheen rijdt: bijna door de huiskamers van de woningen in Hanoi. Nog net zo als 7 jaar geleden.

En weer zijn we verbaasd over hoe de elektriciteitsdraden hier overal loshangen

Zomaar een tempel in een straat waar we langs komen, op weg naar het station 

…… en een pagode

Een heel oud huis; moet mooi geweest zijn

Electriciteitsdraden

Het duurt even voor we het echte station gevonden hebben. Eerst komen we in een soort binnenlands of goederenstation; wel leuk en oud, maar het klopt niet. Dan krijgen we diverse instructies die dezelfde kant op wijzen en vinden we het station. Kopen kaartjes voor dinsdag- i.p.v. maandagnacht om van een soft sleeper plaats verzekerd te zijn.

Vlakbij het station lunchen we en de rest van de middag zigzaggen we in de wijk bij het Station Ga Ha Noi en vervolgens ook in de wijk van ons hotel. Het valt weer op dat een straatje, steeg steeds gewijd is aan een product en dat winkel naast winkel.  Zulke kleine straatjes heten “Hang”. We lopen door de hang van de matten en het  touw (nu wordt er ook veel plakband verkocht), de hang van de meubels, van het kinderspeelgoed, van de zijde en zijden jurken, van de werkkleding, van het gereedschap, de hang van de bromfietszadels (winkeltjes met stapels schuimplastic, winkeltjes met grote hoeveelheden bekleding en winkeltjes waar die twee in elkaar worden gezet), hang van de handdoeken, hang van de kruiden.

Hang van de meubels

Hang van het speelgoed: een serie teddyberenwinkels

Winkel met allerlei verpakte etenswaren

Daar vinden we ook twee eetstraatjes waar we net als iedereen buiten op kleine krukjes zittend noodle soep en een rijst gerecht eten.

Eten op het trottoir tussen de bromfietsen

Zondag 9 februari

Kees wil graag nog een keer naar het Army Museum. Dit museum laat niet alleen zien hoe Vietnam eerst tegen de Fransen vochten vanaf 1945 toen de Japan Vietnam had verlaten en vervolgens waarom na 1954 na de Genève conferentie de afspraak niet werd nagekomen om door geheel Vietnam verkiezingen te houden; deze werden door de Zuid Vietnamese regering afgeblazen op aanraden van de Fransen en de VS. In die tijd was zowel in noord als in zuid Ho Chi Minh al heel populair.

In zes grote gebouwen begint de geschiedenis rond negen honderd en wordt er een overzicht gegeven hoe men zich steeds heeft bevrijd van vreemde overheersing, verschillen Chinese empire’ s, ook van de Mongolen in 1350. Een paar maal zijn er gevechten geweest tussen het koninkrijk van Laos en Vietnam enz. Steeds lees je hoe men zich van vreemde overheersing weet te ontworstelen.

Ngo Quyen bijvoorbeeld (897 – 944) heeft Vietnam van het Tan Koninkrijk van China bevrijd. Hij maakt in 938 Hanoi tot hoofdstad van Nam-Viet (zo werd het toen genoemd) en verklaart zichzelf tot koning.

Ngo Quyen (897 – 944)

Tank in het museum

Een leuk schilderij waar je ziet hoe ze onder een hoek van ca. 45 graden palen met scherpen metalen punten in de rivier plaats om de Chinese oorlogsschepen de toegang naar Hanoi te blokkeren. De schepen varen lek op deze palen.

Bij al dit soort acties komen helden te voorschijn die in de Vietnamese voorouder verering worden geëerd. Voor deze helden staan allerlei Pagodes, gaan mensen nu bidden om de medewerking van hen en brengen ze bloemen, voedsel en geld.

Deze voorouder verering is gemengd met Boeddhisme, Confucius en Taoïsme verzekeren ze ons. Dit krijgen wij nu veel duidelijker op ons netvlies dan 7 jaar geleden.

We zien nu ook beter dat vaak een van de generaals in het huisaltaar staat. Zeven jaar geleden dachten we dat het allemaal Boeddha’s waren. Vaak ook net als in verschillende tempels beide of soms met drieën naast elkaar.

Verder zie blog van zeven jaar geleden (http://geerenkees.blogspot.com), nog steeds verbaasd over het aantal vliegtuigen dat naar beneden is gehaald of op andere wijzen zijn vernietigd.

Geer neemt een Vietnamese massage in een door de Lonely Planet aangeraden hotel. Een lekker eindje lopen, ten Zuiden van het meer en dan een heerlijk ontspannen uur in het oud-koloniale Hoa Binh hotel.

We ontmoeten elkaar tussen de middag in het koffiehuis aan het meer, lunchen in een straatje achter het meer en gaan ’s middags naar het Fine Arts museum, vlakbij waar Kees ’s morgens was. Het museum geeft de geschiedenis van de kunst weer, te beginnen voor Christus met klei en stenen voorwerpen. Heel veel houtsnijwerk en Boeddha’s, ook de Boeddha’s met de vele armen, duidelijk weer die vermenging met het Hindoeïsme veel uit de 18^e en 19^e eeuw. En veel lakwerk. In de bijschriften staat dat typische voor Vietnam is dat ze bruine kleuren gebruiken. En dat klopt, naar ons idee zijn veel schilderijen aan de donkere kant.

Er is een afdeling schilderwerk op zijde en tekeningen, minder mooi dan we ons op hadden ingesteld.

Liggende Boeddha

Boeddha met de vele armen

Boeddha met de vele armen uitvergroot

Een Prinses van het oude Vietnam

Prachtig houtsnijwerk; het doet ons heel sterk aan een cadeau uit Malawi denken

Lakwerkschilderij

Van het museum lopen we aan het eind van de middag terug en zo zien we weer een ander stukje Hanoi. Met weer heel veel bromfietsen. Het waren er 7 jaar geleden ook veel, maar nu nog veel meer. Je kunt niet gewoon op de stoep lopen, overal staan bromfietsen geparkeerd, naast alle stalletjes die ook een del van het trottoir in beslag nemen.

Een straat met veel bromfietsen

Eten tussen de bromfietsen

Dame op bromfiets bij de Oostpoort

Maandag 10 februari

Zowel ’s morgens als ’s middags wandelen we op de bonnefooi door de stad. ’s Morgens gaan we richting rivier in het oosten van de Oude Stad, dat lijkt ons leuk. Je kunt moeilijk bij de rivier komen. We komen terecht in donkere straatjes, net geen shanty towns, maar veel armer dan we tot nu toe gezien hebben. Bij de rivier kun je bijna nergens komen. We voelen ons er niet echt prettig en we proberen zo gauw mogelijk uit de rimboe van straatjes weg te komen. Dat lukt en we krijgen ook nog een zicht op de rivier.

We raken verzeild in de kleinste straatjes, haast zonder licht, langs de rivier

We draaien om en lopen weer naar het Hoan Kiem meer, waar we ergens in een restaurant op de 5^e verdieping een mooi uitzicht hebben.

Uitzicht op het Hoan Kiem meer

We blijven er een paar uur. En dan wandelen we weer verder. Hieronder een serie foto’s van vrouwen (en ook mannen) die op zo typische Vietnam-wijze groente verkopen: Dragen van twee manden op de schouder en per volgeladen fiets:

Pompoenenverkoop

Fruit, zie de stok waarmee de fiets overeind wordt gehouden

Geer Koopt Lychees

Verkoop van bloemen

Jack Fruit; je ziet de weegschaal op een van de manden liggen

Groenteverkoop

Ook opvallend is dat je overal, ja werkelijk overal cafeetjes hebt met kleine krukjes voor de deur waar iedereen thee, koffie of bier zit te drinken. Op elk uur van de dag.

Roken op straat

Tijdens de wandeling komen we langs de oudste tempel van de stad, de Bach Ma tempel. Hij is gebouwd door koning Ly Thai To om een wit paard te eren dat hem naar deze plaats heeft geleid om de stadsmuren te bouwen. Binnen in de pagode is – op de plaats waar we Boeddha’s gewend zijn – het legendarische paard. Er is ook een prachtig begrafenis baldakijn van lakwerk. Heel veel mensen staan er te bidden en laten bij het paard en alle andere plaatsen waar beelden staan, waaronder een aantal Boeddha beelden en beelden van Vietnamese helden. De mensen laten er geld, stokjes wierook of iets anders achter. Je kunt hier net als in de andere tempels een kopje thee drinken als je wilt, dat staat er gewoon. Geen toegangsgeld, het lijkt allemaal heel natuurlijk. Het Vietnamese nieuwjaar is evenals het Chinese nieuwjaar net achter de rug en mede daarom is het zo druk bij de tempels horen we later: je herdenkt je voorouders in het begin van het jaar en eigenlijk ook bij iedere volle maan.

Bij de Bach Ma Tempel

Het beroemde paard tussen de offerandes

Van alles wordt geofferd, tot en met blikjes Hanoi bier

Ook 3 Boeddha’s die in de tempel aanbeden worden

De mooie Japanse kers boompjes

Later komen we een kleine tempel tegen, die in het kader van de voorouderverering belangrijk is:

We drinken een biertje bij de Oostpoort

De Oostpoort

En door het donker wandelen we naar onze wijk terug om in een plaatselijk café-restaurant in de oude wijk te dineren. Het is een plaats waar zo te zien veel mensen afspraken  maken elkaar te zien.

Als we in ons hotel terug zijn en nog een kopje thee drinken, toetert de stad nog in onze oren na.

Dinsdag 11 februari

Alweer onze vierde dag in Hanoi, tevens de laatste.

Voor een groot deel brengen we die door in het Etnologisch museum, een half uurtje met een taxi.

Het is een fantastisch goed opgezet museum waar alle etnische groepen (54 in totaal) en 5 taalgebieden overzichtelijk getoond worden, vergezeld van filmpjes. We onthouden natuurlijk niet al die groepen. Wat we wel onthouden is dat er veel bergvolken in het noorden zijn. Veel ervan zagen we al in Laos en Thailand. De Hmong en de Cham blijven ons het beste bij, die waren we ook reeds in Chiang Mai tegen gekomen.

Uit de laatste volkstelling in 2009 blijken de Viets verre weg de grootste te zijn 54 mln van de totaal 84 mln die in 2009 werden geteld. De kleinste bleef Kees ook nog bij, een ondergroep binnen de Cham waren dat: 359 mensen. De Viet heb je over geheel Vietnam, de 53 andere groepen vooral in de bergen in het noorden en in de bergen op de grens met Laos.

Op de kaart zie je in het Noorden heel veel verschillende groepen, o.a. de Cham, Nam Dao 

(roze rode kleuren) en de Tay /Tha (geel)i. Linksboven donkerpaars de  

Tibetaans-Birmese groepen. Groen zijn de Viet

In het museum zien we allerlei zaken van het dagelijks leven van de verschillende volken, veel van de verschillende klederdrachten en heel veel over rituelen.

Iedere groep heeft zijn eigen rituelen. Steeds rond in het dorp belangrijke zaken als oogst, begrafenis, voorouderverering.

Rituele paal - de universele boom genoemd - bij het Co-volk; gebruikt bij 

Thanksgiving als verbindingsteken tussen de geest van de wereld en de mensen 

verbindt. Op die dag wordt een stier aan de paal gebonden.

Detail van de universele boom

Hieronder een begrafenisritueel van de Muong (=Hmong?)

In het huis staat de baar van de overledene

De hoofddracht van een van de vrouwen

De baar wordt gedragen

Over de baar komt een soort huisje. Van onder dat huisje laat met de baar in het graf zakken

En heel veel andere dingen. Enkele publiceren we.

Waterpop bij de Ong Dja

Vervoer bij de Viet-people

Watermolen van de Thai; we hebben hem tijdens 

de fietstocht gezien, maar toen niet kunnen fotograferen

Dao (hoort bij de Hmong) kleding

Nog een onderdeel van een Hmong volk

Bij het museum is een restaurant dat een praktijkplaats voor een hotel- of toeristische school is en dat ons op voortreffelijke wijze bedient met prima eten.

Buiten het gebouw is er nog een openluchtdeel waar vooral de verschillende bouwstijlen van de bevolkingsroepen worden getoond dat ook de moeite waard is.

“Long House” van Ede volk; matrilineair. Lijkt op wat we op 

Sumatra zagen en dat klopt ook wat afstamming betreft: de Austronesians

Typische kolommen in Eden huis met mooie sculptuur waar je de welstand 

van de bewoners van af kunt lezen.

Na Rong Bana huis

Om drie uur zitten we vol en laten ons terugbrengen naar vlak bij het hoofdpostkantoor om kaarten te posten.

En ja, dan wandelen we weer door de straten van de oude stad, we krijgen er niet genoeg van.

Hanoi is een heerlijke stad, erg levendig, we dompelen ons er graag in onder. Misschien omdat het zo totaal anders is dan bij ons. De straten zijn smal, ook de grote; helemaal niet berekend op zoveel brommers en auto’s die er zich doorheen wurmen. Levensgevaarlijk om over te steken denk je eerst, maar als je even weet hoe het moet is het geen punt. We wurmen ons uren door de stad heen in de vier dagen dat we er zijn. Iedereen handelt en zit thee of koffie te drinken en te kletsen zo. Op heel kleine stoeltjes of krukjes. En haast niemand spreekt meer dan twee woorden Engels; lastig maar dan weet je ook dat je in het buitenland bent. Geen opgewonden standjes of dikdoenerij met dure auto’s.

Nogmaals, een heerlijke stad.

We eten nog lekker voordat we naar ons hotel terug gaan om nog een paar dingen om te pakken en dan gaan we om kwart voor tien naar het station met een grote etenstas naast onze rugzakken.